Phì đại tuyến tiền liệt là bệnh gì? Dấu hiệu, nguyên nhân, cách điều trị

Tác giả: Nguyễn Ngòi

Tham vấn y khoa: Bs. Đỗ Minh Tuấn

Phì đại tuyến tiền liệt - phì đại tiền liệt tuyến (hay u xơ tuyến tiền liệt) là bệnh thường gặp ở người cao tuổi. Phì đại tuyến tiền liệt là gì và điều trị bệnh như thế nào là câu hỏi rất nhiều bệnh nhân quan tâm.

> Phì đại tuyến tiền liệt uống thuốc gì để điều trị hiệu quả

> Chữa phì đại tuyến tiền liệt bằng thuốc nam

Phì đại tuyến tiền liệt là chứng bệnh không nguy hiểm nhưng nếu không được chữa trị sẽ ảnh hưởng lớn đến sức khỏe cũng như cuộc sống của người bệnh. Vì thế, các bác sĩ khuyên rằng, nếu có biểu hiện của bệnh, tốt nhất bạn hãy đến bệnh viện để được thăm khám và điều trị.

Vậy, phì đại tuyến tiền liệt có những nguyên nhân, biểu hiện và cách điều trị như thế nào? Tất cả những thông tin dưới đây sẽ giúp bạn trả lời những thắc mắc đó.

Phì đại tuyến tiền liệt là gì?

Tuyến tiền liệt ở nam giới là bộ phận nằm ngay dưới bàng quang và nối với ống niệu đạo. Tiền liệt tuyến có chức năng tạo ra một chất dịch trắng lẫn với chấy nhầy khác để tạo thành tinh dịch. Các chất này sẽ nuôi dưỡng và vận chuyển tinh trùng trong quá trình xuất tinh.

Tuyến tiền liệt phát triển theo thời gian. Khi mới sinh, kích thước tuyến này chỉ bằng hạt đậu nhưng nó lớn dần cho đến khi 20 tuổi sẽ ổn định. Theo các bác sĩ, giai đoạn trưởng thành, tuyến tiền liệt có kích thước bằng quả óc chó.

Khi đến giai đoạn tuổi trung niên (khoảng 50 tuổi trở đi) tuyến tiền liệt sẽ phát triển thêm. Sự tăng trưởng đó người ta gọi là phì đại tuyến tiền liệt hay u xơ tuyến tiền liệt.

Vì sao nam giới bị phì đại tuyến tiền liệt?

Nói phì đại tại tuyến tiền liệt là do tuổi tác nhưng ngoài ra còn nhiều yếu tố tác động lên tuyến này khiến nó phát triển. Theo các công trình nghiên cứu về nguyên nhân gây bệnh phì đại tuyến tiền liệt thường xảy ra ở những người có chế độ sống như sau:

Nam giới tuổi càng cao càng dễ bị phì đại tuyến tiền liệt

Nam giới tuổi càng cao càng dễ bị phì đại tuyến tiền liệt

- Thường xuyên bị căng thẳng, mệt mỏi kéo dài.

- Không uống nước đầy đủ mỗi ngày hoặc không tiết nhiều mồ hôi.

- Sống trong môi trường bị ô nhiễm nhưng thiếu biện pháp bảo vệ.

- Không có chế độ dinh dưỡng đảm bảo cho sức khỏe, người bị thiếu hụt lượng khoáng tố thuộc nhóm kháng oxy hóa.

- Người thường xuyên sử dụng bia rượu, dầu mỡ, các chất kích thích như cà phê, đồ uống có gas,... khiến sức khỏe bị suy giảm.

- Những người bị mắc các bệnh về đường tiết niệu mà không được điều trị kịp thời cũng là nguyên nhân gây phì đại tuyến tiền liệt ở nam giới.

Phì đại tuyến tiền liệt có biểu hiện như thế nào?

Bệnh phì đại tuyến tiền liệt gây ra nhiều triệu chứng khiến người bệnh thấy khó chịu. Khi tuyến này bị phì đại sẽ gây cản trở sự di chuyển của dòng nước tiểu và gây rối loạn tiểu tiện. Theo đó, phì đại tuyến tiền liệt triệu chứng thường gặp là:

- Tiểu khó: Khi bị tuyến tiền liệt phì đại, dòng chảy nước tiểu bị cản trở sẽ gây nên tình trạng đi tiểu khó khăn. Người bệnh sẽ có cảm giác muốn đi tiểu nhưng phải đứng trong nhà vệ sinh thời gian rất lâu mới có thể tiểu được. Hơn nữa, dòng nước tiểu yếu, cảm giác như người bệnh đi tiểu không có động lực. Ngoài ra, người bị phì đại tuyến tiền liệt còn thấy hiện tượng tiểu rắt.

- Tiểu són: Người bị bệnh tại tuyến tiền liệt sẽ không kiểm soát được hành động tiểu tiện của bản thân nhất là lúc ngủ. Tiểu són khiến người bệnh cảm thấy lo lắng, xấu hổ từ đó ảnh hưởng không nhỏ tới cuộc sống cũng như sinh hoạt.

- Đi tiểu ngắt quãng: Thông thường, phì đại tuyến tiền liệt sẽ kèm theo sự hình thành của sỏi bàng quang. Khi đó, người bệnh sẽ có hiện tương tiểu ngắt quãng đột ngột. Các triệu chứng này sẽ trở nên nghiêm trọng hơn khi người bệnh thường xuyên sử dụng rượu bia và thuốc lá. Triệu chứng chỉ có thể giảm xuống khi sỏi bàng quang được điều trị.

- Đi tiểu nhiều lần: So với người bình thường thì người bị phì đại tuyến tiền liệt có số lần đi tiểu nhiều hơn gấp 3 – 4 lần. Khoảng cách giữa 2 lần đi tiểu rất ngắn và người bệnh thường xuyên có cảm giác buồn tiểu.

Phì đại tuyến tiền liệt có nguy hiểm không?

Theo các chuyên gia, phì đại u tuyến tiền liệt tuy không phải là căn bệnh nguy hiểm nhưng nếu để lâu không chữa nó sẽ gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. Các biến chứng của phì đại tuyến tiền liệt thường là:

Phì đại tuyến tiền liệt làm ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống người bệnh

Phì đại tuyến tiền liệt làm ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống người bệnh

Bí tiểu cấp tính

Người bị phì đại tuyến tiền liệt sẽ gây nên hiện tượng bí tiểu cấp tính. Hiện tượng này sẽ gây ra những cơn đau đột ngột và người bệnh không có khả năng đi tiểu.

Trong trường hợp này, thông thường bác sĩ phải dùng ống thông tiểu, thông quan niệu đạo và bàng quang để giải quyết tình trạng. Nhiều bệnh nhân bị nặng còn phải tiến hành phẫu thuật hoặc một số thủ tục khác để giải quyết tình trạng bí tiểu.

Nhiễm trùng đường tiết niệu

Nhiễm trùng đường tiết niệu cũng là biến chứng của phì đại tuyến tiền liệt nếu không chữa trị. Với những biến chứng này, bác sĩ phải tiến hành phẫu thuật để cắt bỏ một phần của tuyến tiền liệt để găn chặn hiện tượng viêm nhiễm.

Sỏi bàng quang

Bàng quang là nơi dễ bị nhiễm trùng, vì thế khi bị phì đại tuyến tiền liệt sẽ cản trở dòng nước tiểu khiến vi khuẩn có cơ hội xâm nhập và phát triển. Bàng quang bị tích tụ những chất cặn bã sẽ hình thành nên sỏi. Nếu bệnh này không được chữa trị sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người bệnh.

Tổn thương bàng quang

Ngoài sỏi bàng quang thì biến chứng phì đại tuyến tiền liệt còn khiến bàng quang bị tổn thương. Do tình trạng bàng quang không hoàn toàn trống rỗng trong một thời gian dài. Khi đó, các bức cơ thành của bàng quang sẽ trải dài và làm suy yếu và không được hoạt động theo đúng chức năng và quy trình của nó.

Tổn thương đến thận

Khi phì đại tuyến tiền liệt làm tổn thương đến bàng quang từ đó dẫn đến hiện tượng bí tiểu cấp sẽ ảnh hưởng đến thận. Khi thận bị tổn thương sẽ đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe vì thế người bệnh cần được thăm khám và điều trị sớm.

Khi có các biểu hiện của bệnh phì đại tuyến tiền liệt trên thì người bệnh cần đến gặp bác sĩ ngay để được thăm khám và điều trị. Theo đó, bác sĩ sẽ biết được các triệu chứng bệnh gây ra có phải do phì đại tuyến tiền liệt mở rộng hay không. Khi tìm ra nguyên nhân và mức độ bệnh, bác sĩ sẽ có được phương pháp điều trị hợp lý cho từng bệnh nhân.

Nếu chỉ có những triệu chứng nhẹ về đường tiết niệu và không ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cũng như cuộc sống thì không nhất thiết phải điều trị. Tuy nhiên, người bệnh vẫn cần được kiểm tra và được bác sĩ theo dõi để phòng tránh bệnh phát triển nặng. Nhất là không để bệnh phát triển và gây nên những biến chứng làm ảnh hưởng đến sức khỏe.

Điều trị phì đại tuyến tiền liệt bằng cách nào?

Chẩn đoán và điều trị bệnh phì đại tại tuyến tiền liệt thường đi kèm với nhau. Bởi phải chẩn đoán để biết được tại sao tuyến tiền liệt phì đại và tình trạng bệnh thì bác sĩ mới có thể đưa ra được cách điều trị bệnh hợp lý nhất.

  • Chuẩn đoán phì đại tuyến tiền liệt

Để chẩn đoán bệnh phì đại tuyến tiên liệt, bác sĩ có thể thực hiện một số cách sau:

- Thăm trực tràng: Bác sĩ sẽ tiến hành sờ vào tuyến tiền liệt qua trực tràng để có thể phát hiện tuyến tiền liệt. Tuy nhiên, biện pháp này chỉ có hiệu quả khi tuyến tiền liệt đã to đáng kể và nó phụ thuộc nhiều vào kỹ năng của bác sĩ.

- Xét nghiệm máu: Để loại trừ khả năng ung thư tuyến tiền liệt, hiện tượng tăng cao PSA (kháng nguyên đặc hiệu tiền liệt tuyến - dấu hiệu chỉ thị ung thư) bác sĩ sẽ tiến hành xét nghiệm máu. Thông thường, bác sĩ thường lấy máu xét nghiệm trước khi thăm trực tràng. Nếu PSA trên 10 ng/ml thì có khả năng bị ung thư hơn là u xơ (người bình thường PSA nhỏ hơn 4 ng/ml).

- Siêu âm: Bệnh nhân sẽ được siêu âm tuyến tiền liệt, vùng tinh hoàn và thận để loại trừ khả năng ung thư và thận ứ nước. Hơn nữa, biện pháp này có thể xác định được kích thước và khối lượng của tuyến tiền liệt. Tuyến tiền liệt có thể tích lớn hơn 20ml là người đó bị phì đại tuyến tiền liệt (thông thường, tuyến tiền liệt nhỏ hơn 20ml).

  • Phì đại tuyến tiền liệt và cách điều trị

Sau khi xét nghiệm và chẩn đoán, bác sĩ sẽ chọn ra cách điều trị phì đại tuyến tiền liệt hiệu quả nhất cho từng bệnh nhân. Tùy thuộc vào kích thước tuyến tiền liệt, triệu chứng bệnh và tình trạng sức khỏe của người bệnh mà bác sĩ đưa ra phương pháp điều trị hợp lý.

Có nhiều cách điều trị phì đại tuyến tiền liệt như: Phương pháp nội khoa, ngoại khoa, dùng thuốc đông y, châm cứu,... Mỗi phương pháp có những ưu điểm và nhược điểm nhất định. Chúng ta hãy cùng nhau đi tìm hiểu từng biện pháp chữa bệnh.

Nếu bị chứng phì bệnh về tuyến tiền liệt làm phiền, bạn có thể sử dụng một trong những cách sau để chữa trị.

- Sử dụng thuốc điều trị phì đại tuyến tiền liệt:

Theo các bác sĩ, những người bị rối loạn tiểu tiện làm ảnh hưởng đến cuộc sống nên điều trị nội khoa. Theo đó, kháng sinh là thuốc chính trong điều trị phì đại tuyến tiền liệt mà bác sĩ đưa ra.

Điều trị phì đại tuyến tiền liệt ở nam giới chủ yếu dùng kháng sinh

Điều trị phì đại tại tuyến tiền liệt ở nam giới chủ yếu dùng kháng sinh

Thuốc được sử dụng phổ biến nhất để điều trị phì đại tuyến tiền liệt là nhóm thuốc ức chế alpha 1. Nhóm thuốc này có tác dụng làm giãn cơ trơn thành. Đó là các thuốc alfuzosin (Xatral), doxazosin, terazosin (Hytrin), prazosin và tamsulosin.

Ngoài ra, điều trị phì đại tuyến tiền liệt còn có thể sử dụng thuốc kháng androgen như ức chế men 5-alpha-reductase, điển hình là thuốc finasteride (procascar) và dutasteride. Thuốc này thường được dùng phối hợp với nhóm ức chế alpha 1 để làm giảm triệu chứng phì đại tuyến tiền liệt.

- Biện pháp phẫu thuật:

Phẫu thuật là biện pháp bác sĩ đưa ra để điều trị phì đại tuyến tiền liệt khi bệnh ở mức độ quá nặng. Tuy nhiên, biện pháp này không phải cần thiết cho mọi bệnh nhân, tùy thuộc vào mức độ và tình trạng sức khỏe của người bệnh mà bác sĩ mới tiến hành biện pháp này.

- Điều trị phì đại tuyến tiền liệt bằng Đông y:

Có nhiều bài thuốc đông y điều trị hiệu quả căn bệnh này như: dùng lá trầu không, dùng náng hoa trắng, trinh nữ hoàng cung,... Mỗi bài thuốc sẽ mang đến những tác dụng nhất định cho người bệnh.

Tuy nhiên, dù sử dụng biện pháp nào người bệnh cũng cần chú ý, phải đến bệnh viện thăm khám để biết nguyên nhân và tình trạng bệnh. Khi có kết quả thăm khám, người bệnh có thể lựa chọn phương pháp điều trị cho mình.

- Chữa bệnh phì đại tuyến tiển liệt bằng phương pháp châm cứu:

Một biện pháp nữa được nhiều người sử dụng điều trị phì đại tuyến tiền liệt đó là châm cứu. Châm cứu vào các huyệt quan nguyên, huyệt khí hải. Bệnh nhân sẽ được châm cứu từ nhẹ đến nặng cho đến khi nào bệnh khỏi.

- Phương pháp bôi dán điều trị bên ngoài:

Ngoài ra, sử dụng bô dán bên ngoài cũng được nhiều người áp dụng thực hiện để trị bệnh. Có nhiều các bôi dán người bệnh có thể tham khảo:

- Cho 500gr muối ăn sao nóng rồi bọc trong vải chườm vào bụng dưới. Khi muối nguội lại cho vào sao rồi tiếp tục chườm.

- Thổi bột bồ kết vào mũi cho hắt hơi là mẹo trị phì đại tuyến tiền liệt.

- Lấy hai con ốc và giã nát hai nhánh hành sau đó bôi ốc và hành vào huyệt quan nguyên.

- Dùng hai củ tỏi và một lượng diêm tiêu nhỏ đập nát rồi đắp vào rốn. Mỗi ngày đắp 2 lần mỗi lần 3-4 tiếng, cứ cách 2 - 4 tiếng đắp 1 lần.

- Lấy tỏi, chi tử và 1 ít muối giã nát rồi trải lên trang giấy sau đó đắp vào rốn. Bạn có thể dùng vải băng lại để thuốc không bị rơi mà vẫn có thể hoạt động được.

- Liệu pháp đơn nghiệm phương:

Ngoài những cách điều trị phì đại tuyến tiền liệt trên, bạn còn có thể sử dụng một số phương pháp sau để chữa bệnh hiệu quả. Tuy nhiên, đó chỉ là những liệu pháp dân gian chưa được nghiệm thu nhưng rất có hiệu quả:

- Lấy bột bọ hung pha nước ấm rồi uống mỗi ngày 1 lần 3gr.

- Cho 12gr sinh đại hoàn + 12gr hoa kinh giới đã phơi khô nghiền nhỏ vào pha nước ấm uống. Lần đầu uống một nửa sau đó 4 tiếng sau uống nốt.

- Ăn một nắm hạt bí ngô hàng ngày cũng có thể khỏi bệnh.

>> Lưu ý:

Phì đại tuyến tiền liệt tuy ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống và sức khỏe của người bệnh nhưng với những người trên 45 tuổi thì chứng bệnh này không thực sự nguy hiểm. Tuy nhiên, người bệnh cũng cần đến bệnh viện gặp bác sĩ kiểm tra để có thể phát hiện bệnh sớm và không để bệnh biến chứng.

Người bệnh tuyệt đối không được tự ý mua thuốc về nhà dùng, vì nếu không dùng đúng thuốc sẽ khiến cơ thể bị nhờn thuốc và rất có thể việc điều trị bệnh sẽ phải kéo dài hơn.

Cách phòng tránh phì đại tuyến tiền liệt

Ngoài việc thăm khám và điều trị thì người bệnh cũng cần có những biện pháp phòng tránh để bệnh không phát triển nặng. Để phòng tránh bệnh này, bạn nên có chế độ ăn uống, sinh hoạt lành mạnh. Dưới đây là một số lời khuyên của bác sĩ để có thể phòng tránh căn bệnh này.

- Không sử dụng quá nhiều rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích. Đồng thời, bạn cũng nên hạn chế mỡ động vật.

- Có chế độ dinh dưỡng phù hợp, ăn nhiều rau xanh, trái cây, uống đủ nước hàng ngày.

- Có chế độ thể dục thể thao phù hợp để nâng cao sức khỏe tăng sức đề kháng cho cơ thể.

- Quan hệ tình dục lành mạnh và đều đặn.

- Nên có chế độ làm việc và nghỉ ngơi hợp lý, cuộc sống sinh hoạt lành mạnh.

- Không nhịn tiểu vì như vậy sẽ ảnh hưởng tới bàng quang, thận từ đó làm ảnh hưởng đến sức khỏe.

Người phì đại tuyến tiền liệt nên ăn gì và không nên ăn gì?

Chế độ dinh dưỡng rất quan trọng đối với người bị bệnh phì đại tuyến tiền liệt. Vì thế, các bác sĩ người bệnh nên ăn và nên kiêng những thực phẩm sau để tránh bệnh phát triển.

Ăn nhiều rau xanh và trái cây để hạn chế mắc phì đại tuyến tiền liệt

Ăn nhiều rau xanh và trái cây để hạn chế mắc phì đại tuyến tiền liệt

Thực phẩm tốt cho người bệnh

Thực phẩm tốt cho tuyến  tiền liệt sẽ hạn chế nguy cơ bệnh phát triển ở mức độ cao. Vì thế nếu bị bệnh, bạn hãy ăn thực phẩm dưới đây:

- Các món ăn từ đậu nành và đậu xanh: Trong đậu nành và đậu xanh có các chất như Isoflavone và Lignane tác dụng tương tự nội tiết tố. Các chất này giúp ức chế phản ứng viêm tấy trong tuyến tiền liệt.

- Các loại cải: Trong cải có chất kháng oxy-hoá có tác dụng giải độc cho tiền liệt tuyến. Vì thế, người bệnh phì đại tuyến tiền liệt nên ăn nhiều rau cải đặc biệt là bắp cải.

- Giá sống: Trong giá sống có hoạt chất kháng ung thư như daifzein, genistein,... Các chất này có tác dụng giảm thiểu nguy cơ biến thể ác tính của tuyến tiền liệt.

- Cà chua: Chất lycopin trong vỏ cà chua sẽ làm lá chắn chống ung thư tuyến tiên liệt.

- Các loại cá biển: Cá biển giàu Omega-3 làm phương tiện trung hoà hoạt tính của các chất gây viêm. Những loại cá biển tốt cho người viêm tuyến tiền liệt như: cá saba, cá hồi, cá mòi,...

Thực phẩm nên tránh

Bên cạnh những thực phẩm tốt cho người phì đại tuyến tiền liệt còn nhiều thực phẩm không tốt cho người bệnh. Bác sĩ khuyên rằng, nếu bị bệnh thì không nên ăn những thực phẩm sau:

- Các loại mỡ động vật và các món ăn béo vì đó là những yếu tố tăng cường hoạt tính của men 5-alpha reductase. Đó là nguyên nhân dẫn đến tình trạng viêm tấy của tuyến tiền liệt.

- Thực phẩm có chứa chất đạm quá cao nhất là thịt. Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng, nam giới 50 tuổi trở lên không nên dùng 100g thịt trong mỗi bữa ăn để phòng phì đại tại tuyến tiền liệt.

Trên đây là tất cả những thông tin liên quan đến bệnh phì đại tuyến tiền liệt ở nam giới. Nếu có biểu hiện bệnh, hãy đến bệnh viện gặp bác sĩ kiểm tra và điều trị để bệnh không làm ảnh hưởng đến sức khỏe và cuộc sống!

Xem thêm: Những cách điều trị phì đại tuyến tiền liệt bạn nên biết

Nguyễn Lâm Vy (Tổng hợp)

Bình luận (0)

 
Top